45'lik Plak Nedir? LP'den Farkı Nedir? | Plak Cenneti
45'lik Plak Nedir?
Müzik tutkunlarının ve koleksiyonerlerin vazgeçilmez formatlarından biri olan 45'lik plak, adını dakikada 45 devir (RPM - Revolutions Per Minute) hızında dönmesinden alır. Genellikle 7 inç (17,5 cm) çapında üretilen bu plaklar, her yüzünde bir şarkı veya kısa süreli kayıtlar barındırır.
1960'lı, 70'li ve 80'li yıllarda özellikle single (tekli) şarkıların yayınlanmasında en yaygın kullanılan format olan 45'lik plaklar, günümüzde hem nostaljik değeri hem de koleksiyonculuk açısından büyük ilgi görmektedir.
LP Nedir?
LP, İngilizce Long Play ifadesinin kısaltmasıdır. Genellikle 12 inç (30 cm) çapında üretilen LP plaklar dakikada 33⅓ devir hızında çalışır ve bir albümde yer alan birçok parçayı tek plak üzerinde dinleme imkânı sunar.
Bugün yeni baskı albümlerin büyük bölümü LP formatında üretilmektedir.
45'lik Plak ile LP Arasındaki Farklar
|
Özellik |
45'lik Plak |
LP |
|
Çap |
7 inç |
12 inç |
|
Devir Hızı |
45 RPM |
33⅓ RPM |
|
İçerik |
Genellikle 1-2 şarkı |
Tam albüm |
|
Çalma Süresi |
Yaklaşık 4-6 dakika (her yüz) |
Yaklaşık 20-25 dakika (her yüz) |
|
Kullanım Amacı |
Single ve kısa kayıtlar |
Albüm |
Neden 45'lik Plak Tercih Edilir?
45'lik plakların hâlâ bu kadar sevilmesinin birçok nedeni vardır.
Nostaljik Değeri
Özellikle Türk müziğinin altın yıllarında yayımlanan birçok eser yalnızca 45'lik formatında piyasaya çıkmıştır. Ajda Pekkan, Barış Manço, Cem Karaca, Erkin Koray, Selda Bağcan, Orhan Gencebay ve daha birçok sanatçının unutulmaz kayıtları ilk kez 45'lik plak olarak yayımlanmıştır.
Koleksiyon Değeri
Bazı 45'lik plaklar sınırlı sayıda basıldığı için koleksiyoncular tarafından oldukça değerli kabul edilir. Temiz kondisyonlu dönem baskıları yıllar içinde önemli ölçüde değer kazanabilmektedir.
Ses Kalitesi
Doğru ayarlanmış bir pikap ve kaliteli bir iğne ile dinlenen temiz kondisyonlu 45'lik plaklar oldukça başarılı bir ses performansı sunabilir.
45'lik Plaklar Hangi Pikaplarda Çalar?
Günümüzde satılan pikapların büyük çoğunluğu hem 33⅓ RPM hem de 45 RPM desteğine sahiptir.
Bazı modellerde hız seçme düğmesi bulunurken bazı pikaplarda ise kayış farklı kasnağa geçirilerek hız değiştirilir.
Satın almadan önce pikabınızın 45 RPM desteği olduğundan emin olmanız önerilir.
Yeni Baskı ve Dönem Baskı 45'lik Plaklar
Günümüzde iki farklı 45'lik plak türü bulunmaktadır.
Dönem Baskı 45'lik
İlk yayımlandığı yıllarda üretilmiş orijinal baskılardır. Koleksiyon değeri yüksek olabilir ve kondisyonuna göre fiyatları değişiklik gösterebilir.
Yeni Baskı 45'lik
Orijinal kayıtların günümüzde yeniden basılan sürümleridir. Özellikle koleksiyonuna yeni başlayanlar için uygun bir seçenektir.
45'lik Plak Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Satın almadan önce şu kriterleri incelemek faydalı olacaktır:
- Plak kondisyonu (M, EX, VG+, VG vb.)
- Kapak durumu
- Baskı yılı
- Orijinal veya yeni baskı olması
- Eğrilik veya çatlak bulunup bulunmadığı
- Güvenilir satıcıdan alışveriş yapılması
Kimler 45'lik Plak Tercih Etmeli?
45'lik plaklar özellikle;
- Türk müziği koleksiyonu oluşturmak isteyenler,
- Nostaljik single kayıtlarını dinlemek isteyenler,
- Koleksiyon değeri yüksek plaklar arayanlar,
- Plak koleksiyonuna farklı formatlar eklemek isteyen müzikseverler için ideal bir seçimdir.
Sonuç
45'lik plak, müzik tarihinin en önemli kayıt formatlarından biridir. Kısa çalma süresine rağmen taşıdığı kültürel değer, nostaljik atmosfer ve koleksiyon potansiyeli sayesinde günümüzde de ilgi görmeye devam etmektedir.
Eğer siz de koleksiyonunuza yeni parçalar eklemek istiyorsanız, Plak Cenneti'nde yer alan Yeni Baskı 45'lik , Dönem Baskı 45'lik ve Yabancı 45'lik kategorilerini inceleyerek yüzlerce farklı seçeneğe ulaşabilirsiniz.